بخشی از مصاحبه ریاست کانون سراسری با صما/ رکود در انتظار بازار مسکن 96/ تجربه تلخ انبو­‌‌ه‌سازان از کاهش معاملات و توقف پروژه­‌ها/ افت تولید و فروش مصالح ساختمانی به یک‌‌‌پنجم

صما- در حال وارد آخرین ماه از سال شده­ایم که هنوز بازار مسکن و ساخت و ساز در رکود قرار دارد. اگرچه با آغاز اجرای برجام در سال قبل، انتظار عموم بر این بود که سایه رکود از بخش مسکن کم شود و برگ جدیدی از تحرکات در بازار معاملات و ساخت و ساز مسکن ورق بخود، اما عملا آنچه در سال جاری در بخش مسکن شاهد بودیم، برخلاف پیش بینی های انجام شده در جهت رونق بازار مسکن بود.

به گزارش «صما» در سال گذشته پیش بینی ها حاکی از آن بود که بخش مسکن در نیمه دوم سال 95 رونق می یابد و تعداد معاملات مسکن در روند صعودی به خود می گیرد، اما درواقعیت این موضوع عملی نشد و افزایش تعداد معاملات در بازار مسکن، در برخی مقاطع و حتی در روزهای اخیر بیانگر رونق مسکن و خروج از رکود نبوده ایست.

درواقع هرچند برجام موجب شد تا مردم تصور کنند که اقتصاد و مسکن رونق می گیرد، اما درواقع باید گفت، برجام بخشی از اقتصاد و بخشی از واقعیت های فضای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور است و بخش بزرگتر اقتصاد کشور در گروی عملکرد مدیران و مسئولان دولتی و بخش خصوصی است.

حال در شرایطی که برخی اقتصاددانان زمان بازگشت رونق به مسکن را موکول به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در سال آینده می کنند، خبرنگار «صما» در گفتگو با تعدادی از روسای انجمن‌ها و تشکل‌های ساختمانی، وضعیت بازار مسکن و عملکرد این صنوف در سال جاری و ارزیابی آنها از این موارد در سال آینده را جویا شده است.

اتفاق مثبتی در جهت رونق بازار رخ نداد

درهمین راستا رییس هیئت‌مدیره کانون سراسری پیمانکاران عمرانی بازار مسکن در سال 95 هیچ تحرک خاصی را تجربه نکرد گفت: علیرغم پیش‌بینی‌های انجام شده مبنی بر اینکه در نیمه دوم سال جاری اتفاقات خوبی در بازار مسکن می‌افتد و بازار از رکود خارج می‌شود، اما متاسفانه این امر محقق نشد.

حسن سعادتمند درگفت‌وگو با«صما» افزود: اگرچه طبق آماری که در بخش معاملات مسکن اعلام می‌شود، بازار تکان خورده اما هنوز اتفاق محسوس و مثبتی در جهت رونق بازار شاهد نیستیم.

وی تصریح کرد: امیدواریم که برنامه‌ریزی‌های انجام شده در حوزه مسکن در سال 96 جواب بدهد، ولی با توجه به شرایط موجود امیدواری زیادی وجود ندارد که در سال 96 رونق خاصی اتفاق بیفتد.

بحران مسکن، امسال تشدید شد

نایب رییس سندیکای شرکت های ساختمانی نیز در این رابطه گفت: متاسفانه بحران مسکن از چند سال پیش در کشور شروع شده و در سال­ جاری به شدت خود رسیده است.

جواد خوانساری درگفت‌وگو با «صما» با بیان اینکه یکی از اثرگذاری­های مهم کمبود گردش پول در مملکت، در بخش مسکن قابل مشاهده است که موجب شده تا خرید و فروش مسکن به حداقل برسد، ادامه داد: در حال حاضر به دلیل رکود مسکن تعداد زیادی از افرادی که وارد ساخت­ مسکن شده­اند، واحدهای مسکونی آنها روی دستشان مانده و نتوانسته­اند بفروشند و سرمایه آنها گردش پیدا نکرده است.

وی پیامد این وضعیت را کاهش اشتغال و رغبت مردم برای خرید مسکن دانست و عنوان کرد: اگرچه وزارت راه و شهرسازی تلاش زیادی کرده تا مسکن را از رکود فعلی نجات دهد و اوضاع این حوزه را روبه راه کند، ولی تا به حال نتوانسته سرمایه­گذاری واقعی و مورد نیاز را در این بخش تامین کند. درنتیجه بخش مسکن ساماندهی نشده و از رونق کافی برخوردار نیست.

خوانساری همچنین درباره وضعیت بازار مسکن در سال 96 تاکید کرد: بسیار بعید است که بازار مسکن بتواند به این زودی نظمی پیدا کند که در نتیجه آن، صنعت تولید هم به حرکت دربیاید. از آنجایی که اغلب صنایع مملکت وابسته به امر صنعت احداث و ساختمان هستند و این بخش­ها هم در رکود قرار دارند، بنابراین تولید مصالح ساختمانی هم در رکود خواهد بود.

تجربه بسیار تلخ انبوه­سازان در رکود مسکن

عضو هیات رئیسه کانون سراسری انبوه سازان نیز با اشاره به اینکه بازار مسکن و ساخت و ساز در سال جاری شرایط بسیار نامناسبی داشت گفت: علیرغم اینکه در سال 95 سیاست­های تشویقی مثل وام‌های بانکی را برای بهبود وضعیت بخش مسکن در نظر گرفتند، اما عملا شرایط به نحوی نبود که رونق ایجاد شود.

سعید ساعی شاهی در گفت‌وگو با «صما» ادامه داد: امسال انبوه­سازان به خاطر رکود تجربه بسیار تلخی داشتند. آمار شهرداری­ها نشان می­دهد که ساخت و سازها بسیار کم شده و به­ تبع آن در سال جاری معاملات هم کاهش یافت و بسیاری از پروژه ها در مقاطعی مثل اسکلت و سفت­کاری متوقف شدند و ادامه نیافتند.

وی با ابراز امیدواری از اینکه در سال 96 اتفاقات بهتری برای بخش مسکن بیفتد تصریح کرد: در صورتی که قدرت خریداران بیشتر شود و قوانین تسهیل شود و هر کسی در جای خود کار کند، رونق در این بخش حاصل خواهد شد.

وی مسکن را صنعت پیشران کشور دانست و تاکید کرد: صنعت ساخت­وساز در جامعه اشتغال ایجاد می­کند و اگر دولت به افزایش ساخت­وساز کمک کند، رونق در همه صنایع ایجاد می شود. ولی تحقق این موضوع به شکل کنونی ممکن نیست.

این انبوه‌ساز رکود اقتصادی را ناشی از رکود بازار مسکن دانست و افزود: دولت باید در بخش مسکن رونق و تحرک ایجاد کند و طبیعتا اگر بخش مسکن راه بیفتد، احتمال بروز تورم هم در این زمینه وجود خواهد داشت.

ساعی شاهی خاطرنشان کرد: علیرغم وجود تقاضا در بازار مسکن، عملا قدرت خرید متقاضیان کم است و سازندگان و انبوه سازان هم نمی­توانند وارد تولید ساختمان شوند و به این امید بمانند که روزی برای واحدهای ساخته شده آنها مشتری پیدا شود. در چنین شرایطی طبیعی است که بخش اجرا قفل می­شود.

رقابت­ ناسالم در محصولات بی ­کیفیت وارداتی

در عین حال رئيس انجمن صنايع پروفيل UPVC در و پنجره ايران با اشاره به رکود شدید بازار مسکن در سال جاری گفت: امسال بازار مسکن کاملا در رکود قرار داشت و تولیدکنندگان پروفيل UPVC در و پنجره وضعیت بسیار نابسامانی را تجربه کردند.

حسین طوسی درگفت‌وگو با «صما» افزود: شرایط بسیار سختی که تاکنون برقرار بوده، قطعا تا پایان سال هم تداوم خواهد داشت. اما امیدواریم که تغییرات و تحولاتی اتفاق بیفتد و بازار ساختمان و مسکن و ساخت­وساز از این رکود بیرون بیاید تا درنتیجه صنایعی هم که وابسته به صنعت ساختمان هستند، بتوانند مشکلات خود را رفع کنند.

وی درخصوص آسیب هایی که در پی رکود به صنف پروفيل UPVC وارد شد تشریح کرد: امسال صنف ما به دلیل این مسئله، مشکلات و آسیب­های زیادی را متحمل و اکثرا دچار کمبود نقدینگی شدند و با شرایط بسیار دشواری مواجه بودند. میزان تولیدات آنها بسیار پائین بود و بازار داخلی تقاضا و کشش نداشت.

طوسی با بیان اینکه بسیاری از واحدهای تولیدی این صنف خسارت­های زیادی را تحمل کردند عنوان کرد: در چنین وضعیتی مسئله واردات هم در سال­ جاری آسیب بسیاری به ما رساند و رقابت­های ناسالم در بخش واردات محصولات بی­کیفیت خارجی، همه جزو مسائلی بود که برای ما بسیار سخت و زیان­آور بود.

کاهش شدید فروش تولیدات، پیامد رکود

علاوه بر این رئیس انجمن تولیدکنندگان مواد شیمیایی صنعت ساختمان، شرایط بازار مسکن در سال جاری را طبق روال سال های اخیر دانست و به «صما» گفت: امسال اگرچه در برخی مواقع به­خاطر برخی اتفاقات، بازار مسکن با تکان جزئی مواجه شد، ولی به نظر می­رسد که ما این روند را تا اواسط سال آینده در بازار خواهیم داشت.

اکبر معتضدی با بیان مطلب فوق افزود: به نظر می رسد که تکلیف بازار مسکن در سال آینده بعد از انتخابات ریاست جمهوری که در اردیبهشت ماه برگزار می شود، مشخص خواهد شد و به­طور کلی تا قبل از روی کار آمدن دولت جدید در مهر سال آینده، نمی­توانیم انتظار مثبتی از این بازار داشته باشیم.

وی همچنین با اعلام اینکه اثرات رکود مسکن بر صنف تولیدکنندگان مواد شیمیایی صنعت ساختمان، کاهش شدید فروش بوده است گفت: در حال حاضر حتی میزان فروش بعضی از اعضای انجمن هم در بخش پروژه­های عمرانی و هم بخش ساخت­وساز مسکونی به یک­­پنجم کاهش یافته و اعضا با20 درصد ظرفیت خود کار می کنند.